IAPRSTRONA GŁÓWNA
ENGLISHKONTAKTPRACOWNICYBADANIAPROJEKTYSPONSORZY


DR AGNIESZKA TOMAS 

agnieszka_tomas



Zainteresowania: Pogranicze rzymskie i osadnictwo cywilne w strefie rzymskiego pogranicza



Temat rozprawy doktorskiej:

"Inter Moesos et Thraces. Rzymskie i wczesnobizantyjskie osadnictwo w dorzeczu Jantry i Osam, dwóch prawobrzeżnych dopływów Dunaju", Wydział Historyczny, Uniwersytet Warszawski, 2007, promotor Prof. T. Sarnowski

Przedmiotem badań było osadnictwo na zapleczu obozu legionowego i późnoantycznego miasta Novae w rzymskiej prowincji Mezji Dolnej, w okresie od I do VI w. n.e. Teren objęty studium ma powierzchnię około 5,500 km kw. i znajduje się w połnocnej Bułgarii nad Dunajem. W starożytności, podobnie jak i dziś, jest to teren tranzytowy, położony z jednej strony pomiędzy wschodem (wtedy bliższym kulturze zhellenizowanych Traków) i zachodem (w przeszłości kontrolowanym przez Celtów), a z drugiej - między barbarzyńską, dacką północą, a śródziemnomorskim południem. Świadectwem tego podziału jest granica jaką Rzymianie wytyczyli inter Moesos et Thraces, czyli między Mezami i Trakami w roku 136 naszej ery. Co ciekawe, dziś na tym terenie przebiega granica odmian języka bułgarskiego.
Podstawą opracowania jest katalog stanowisk i znalezisk zarejestrowanych w tym regionie, a także źródła epigraficzne i wzmianki autorów antycznych. Na tej podstawie powstały mapy osadnictwa dla różnych epok, które ilustrują gęstość zaludnienia, rozwój osadnictwa i jego zmiany przez sześć stuleci obecności rzymskiej. Analiza infrastruktury (drogi, wodociągi itp.), a także życia religijnego, struktur etnicznych i społecznych oraz administracji rzymskiej dała niezwykle ciekawy obraz zaplecza obozu legionowego na ważnym odcinku limesu dolnodunajskiego. Rozprawa doktorska stała się podstawą monografii, która została opublikowana w Oksfordzie w 2016 r.



atomas_reguly Doświadczenie terenowe:
  • Tanais (Russia) - nekropola i miasto (badania IA UW): 1996, 1997, 1998

  • Bałakława (Krym, Ukraina) - rzymska świątynia Jowisza Dolicheńskiego (badania IA UW): 1996, 1997

  • Ostrie Mogili (Bulgaria) - badania powierzchniowe rzymskiego vicus w okolicy Novae: 2000

  • Reguły, gm. Michałowice (Polska) - stanowisko z epoki brązu i okresu wpływów rzymskich (badania Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego): 2007

  • Novae (Bułgaria) - wykopaliska na terenie rzymskiej fortecy i późnoantycznego miasta, badnia IA UW, współprowadzący od 2008

  • Novae (Bułgaria) - badania nieinwazyjne na terenie osiedla przyobozowego i późnantycznego suburbium (prowadzący): 2012-2014

  • Tibiscum (Rumunia)-badania nieinwazyjne rzymskiego fortu i miasta (współprowadzący badania powierzchniowe): 2014-2015


Aktualne badania:

Osiedle cywilne przy rzymskim obozie legionowym w Novae (Mezja Dolna) i jego losy w okresie późnego antyku. Zobacz więcej


aneksaneks_orto

Nieinwazyjne badania okolic Tibiscum wraz z M. Piszem i C. Timoc (Zachoni Uniwersytet w Timiszoarze, Rumunia)
at_tibiscummp_tibiscum


Doświadczenie zawodowe:

  • 1.03.1999 - 1.10.2000, Ośrodek Badań Archeologicznych - Novae, Uniwersytet Warszawski, archeolog

  • 1.12.2001 - 1.12.2006, Instytut Archeologii, UW, doktorant

  • 1.12.2007 - adiunkt w Zakładzie Archeologii Prowincji Rzymskich IA UW



    Realizowane granty i projekty badawcze:

  • Główny wykonawca projektu badawczego promotorskiego MNiSW pt. Inter Moesos et Thraces. Rzymskie i wczesnobizantyjskie osadnictwo w dorzeczach Jantry i Osam, dwóch prawobrzeżnych dopływów Dunaju. Kierownik projektu: Prof dr hab. Tadeusz Sarnowski. Nr projektu H01H 040 29, 2005-2006

  • Wykonawca projektu pt. Dokumentacja umocnień obronnych rzymskiego obozu legionowego w Novae (dzisiejsza Bułgaria), Fundacja UW: 2011

  • Kierownik projektu badawczego NCN, pt. Badania struktur osadniczych przy rzymskim obozie legionowym w Novae (Mezja Dolna) przy użyciu niedestrukcyjnych metod prospekcji terenowej. Nr projektu 2011/01/D/HS3/02187: 1.12.2011-30.11.2014 . Zobacz więcej
  • Osiedle cywilne przy rzymskim obozie legionowym w Novae (Mezja Dolna) i jego losy w okresie późnego antyku. Nr projektu 2015/19/B/HS3/01790: 2016-2019. Zobacz więcej


  • Udział w projektach badawczych:

  • Główny wykonawca projektu badawczego własnego pt. Novae. Zabudowa centrum i umocnienia wschodniej strony obozu. Kierownik projektu: Prof dr hab. Tadeusz Sarnowski. Nr projektu N 109 006 31/0417 Min. Nauki i Szkolnictwa Wyższego z udziałem dwóch partnerów bułgarskich (Instytut Archeologii BAN, Muzeum Historyczne w Swisztowie): 2006-2009

  • Główny wykonawca projektu badawczego pt. Novae. Rzymski obóz i późnoantyczne miasto - kontynuacja badań. Fortyfikacje Kierownik projektu: Prof. dr hab. Tadeusz Sarnowski. Min. Nauki i Szkolnictwa Wyższego z udziałem dwóch partnerów bułgarskich (Instytut Archeologii BAN, Muzeum Historyczne w Swisztowie). Nr projektu 31-01-00-501/66 (2011/01/B/HS3/02918): 2011-2014.

    Zobacz więcej



  • Stypendia
  • Stypendium Fundacji Stefana Batorego na zebranie materiałów do przygotowania pracy magisterskiej: 1998

  • Stypendium Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, program KWERENDA, pt. Kwerenda muzealna i archiwalna do badań nad strukturami osadniczymi przy rzymskim obozie w Novae: 2012

  • Stypendium Fundacji z Brzezia Lanckorońskich na kwerendę biblioteczną w The Institute of Classical Studies Library, Joint Library of the Hellenic and Roman Societies, Londyn 2015



    Pozostałe:

  • Asystent redakcji czasopisma polskich mediewistów Quaestiones Medii Aevi Novae, ISSN 1427-4418: 2007-2010



    Monografie:

    • Inter Moesos et Thraces. The Rural Hinterland of Novae in Lower Moesia (1st – 6th centuries AD), Archaeopress, Oxford 2016 (29 ark) ISBN 9781784913694

    • Living with the Army I. Civil Settlements near Roman Legionary Fortresses in Lower Moesia, Warszawa 2017. ISBN 978-83-61376-35-4



      Artykuły:

      • Flasze gliniane z principia w Novae, Novensia 12, 2000, (z: L. Kovalevskaja, T. Sarnowski),107- 122.

      • Flasze gliniane z Novae, w: Materiały I Międzynarodowej Studenckiej Konferencji Archeologicznej "Europa Środkowo-wschodnia przez tysiąclecia", Novensia 13, 2000, 49-67.

      • Flasze gliniane z budowli komendantury w Novae, Studia i materiały archeologiczne 11, 2003, 157-164.

      • Jugs from Novae. A Study on Finds from 1960-99, Novensia 14, 2003, 119-184.

      • Municipium Novensium? Report On The Field Survey At Ostrite Mogili, Veliko Turnovo District, Światowit 47/A, 2006, 115-128.

      • Inter Moesos et Thraces. A Contribution To The Studies On The Rural Hinterland Of Novae In Lower Moesia, Archeologia 58, 2007 (2009), 31-47.

      • Reading Gender and Social Life in Military Spaces, Światowit 49/A, 2009-2010 (2011), 139-152.

      • Connecting to Public Water: The Rural Landscape and Water Supply of Lower Moesia, Archaeologia Bulgarica 15/2, 2011, 59-72.

      • Canabae legionis I Italicae: state of research on civil settlements accompanying the legionary camp in Novae (Lower Moesia) compared to relevant Lower Danubian sites, Światowit 50/A, 2011 (2012), 155-168.

      • A Roman site in the Sarviz River Valley (Pannonia Inferior). Preliminary results Acta Archaeologica Academiae Scientiarum Hungaricae 66/1, 2015, 203-215. (with Z. Kis)

      • A New Dedicatory Inscription from Novae (Lower Moesia), Światowit 52/A, 2013 (2014), 79-86.

      • A Six-century pottery kiln from Novae (Moesia secunda). A contribution to the local pottery manufacturing, Archaeologia Bulgarica 19/3, 2015, 63-74.

      • Life on the Frontier: Roman Military Families in Lower Moesia, Studia Europaea Gnesnensia 16, 2017, 225-257.



        Raporty:

        • Novae. The Roman Legionary Defences. Excavations of 2009 and 2010, Światowit 48/A, 2006-2010 (2011), 185-186 (with T. Sarnowski).

        • Novae - castra legionis, 2006-2009. Preliminary report on the excavations of the University of Warsaw Archaeological Expedition, Archeologia 59, 2008(2010) (z: T. Sarnowski, L. Kovalevskaja), 153-172.

        • Principia et munitiones castrorum. Headquarters Building and Legionary Defences, Światowit 50/A, 2011 (2012), 189-194, (z: T. Sarnowski, L. Kovalevskaja).

        • Non-Destructive Investigations in the Extramural Area of Novae (Lower Moesia) in 2012, Światowit 51/A, 2012 (2013), 157-161.

        • Non-Destructive Archaeological Investigations in the Sárviz River Valley (Hungary), Światowit 51/A, 2012 (2013),(z: M. Jaworski), 171-176.

        • Novae 2012. Munitiones castrorum. Legionary defences, Światowit 51/A, 2012 (2013), (z: T. Sarnowski, L. Kovalevskaja, P. Zakrzewski), 145-150.

        • Non-Destructive Investigations in the Extramural Area of Novae (Lower Moesia) in 2013, Światowit 52/A, 2013 (2014), 197-206

        • Novae 2013. Legionary Defences and Headquarters Building, Światowit 52/A, 2013 (2015), 179-188 (with T. Sarnowski, L. Kovalevskaja, P. Zakrzewski, T. Dziurdzik, E. Jęczmienowski).

        • Novae - castra legionis, 2010-1012. Preliminary report on the excavations of the University of Warsaw Archaeological Expedition (with T. Sarnowski, L. Kovalevskaja, A. Tomas, R. Chowaniec, P. Zakrzewski), Archeologia 61, 2010 (2014), 75-90.

        • Non-Destructive Investigations in the Extramural Area of Novae (Lower Moesia) in 2014, Światowit 53/A, 2014 (2015), 205-212.

        • Novae 2014. Legionary Defences and the Rear Part of the Fortress, Światowit 53/A, 2014 (2015), 185-192 (with T. Sarnowski, L. Kovalevskaja, P. Zakrzewski, T. Dziurdzik, E. Jęczmienowski)



          Rozdziały w pracach zbiorczych:

          • Marcus Aurelius Statianus from Lower Moesia. A Note on His Origin, Status and Business [in] The Lower Danube in Antiquity (VI BC-VI AD), Tutrakan Sofia 2007, 231-134.(z: T. Sarnowski),

          • Extramural area [in] Novae. An archaeological Guide (T. Sarnowski ed., z: A.B. Biernacki, M. Lemke, P. Vladkova), Warszawa 2012, 77-92.

          • Pachnące miasta czy slumsy? Urządzenia sanitarne w cywilnych osiedlach przy rzymskich bazach wojskowych [in] Czystość i brud. Higiena w starożytności, W. Korpalska, W. Ślusarczyk [eds.], Bydgoszcz 2013, 139-154.

          • Geofizični izsledvanija na teritorijata na kanabite na Novae A. Tomas, E. Genčeva, AOR prez 2012 g., Sofia 2013, 250-251.

          • Izvan krepostnite steni [in] Nove (Novae). Arheologičeski patevoditel (T. Sarnowski ed., A.B. Biernacki, P. Vladkova, M. Lemke, E. Jordanov), Sofia-Warszawa 2014, 77-89.

          • Geofizični izsledvanija na teritorijata na kanabite na Novae, AOR prez 2013 g., Sofia 2014, 318-319 (z E. Genčeva).

          • Roman legion and attached civilian settlement as a factor of Romanisation and landscape changes: a case of Novae (northern Bulgaria) [in] Reading Landscape as A Factor in Creating Identity. International Conference, Jarosław, 22-24 June, 2012 (with P. Wroniecki), W. Bedyński, I. Povedak (eds), Warszawa 2014, 49-61.

          • Geofizični proučvanija i obhoždanija v okolnostite na Nove[in] AOR prez 2014 g., Sofia 2015, 409-410

          • Non-destructive survey in Novae (Lower Moesia)[in] Limes XXII. Proceedings of the 22nd International Congress of Roman Frontier Studies Ruse, Bulgaria, September 2012, L. Vagalinski, N. Sharankov (eds.), Sofia 2015, 881-888.

          • Dionysus or Liber Pater? The Evidence of the Bacchic Cult at Novae (castra et canabae legionis ) and in its Hinterland, in: Ad fines imperii Romani. Studia Thaddaeo Sarnowski ab amicis, collegis discipulisque dedicata, A. Tomas (ed.), Warszawa, 257-275.

          • The Mithreum at Novae Revisited, [in] Ad fines imperii Romani. Studia Thaddaeo Sarnowski ab amicis, collegis discipulisque dedicata, A. Tomas (ed.), Warszawa 2015, 227-247 (with M. Lemke).

          • Female family members related to soldiers and officers of the legio I Italica. A case study [in] Colonization and Romanization in Moesia Inferior. Premises of A Contrastive Approach, L. Mihailescu-Bîrliba (ed.), Kaiserlautern 2015, 93-124.

          • Tracing Civilian Settlement in the Surroundings of Novae (Lower Moesia). Sources, Investigations, Results [in] Romans and the Others in the Lower Danube Region in the First Century BC – Third Century AD. Proceedings of the International Colloquium Tulcea, 7-11 of October 2015, Cr.-G. Alexandrescu [ed.], Biblioteca Istro-Pontică. Seria Archeologie, 12, Cluj-Napoca 2016, 191-204.

          • Mitreum do rimskija legionen lager v Novae [in] AOR prez 2015 g., Sofia 2016, 443-447.

          • Arheologičeski proučvanija na ukrepitelnata sistema i sondaži v razšireneto na Nove [in] AOR prez 2016 g., Sofija 2017, 272-274.

          • Pre-Roman Settlements in the Hinterland of Novae in Lower Moesia: a re-assessment of the displacements of the conquered tribes by the Romans [in] Romans in the Middle and Lower Danube Valley: Case Studies in Archaeology, Epigraphy, and History, first century BC – fifth century AD, E. de Sena, C. Timoc (eds), B.A.R. Int. Ser. 2882, 2018, 13-22.



            Recenzje

            • Rec. Michael Doneus, Christian Gugl, Nives Doneus, Die Canabae von Carnuntum - eine Modellstudie der Erforschung römischer Lagervorstädte. Von der Luftbildprospektion zur siedlungsarchäologischen Synthese, Der Römische Limes in Österreich, Heft 47, Wien 2013 (Archeologia 61, 2010 (2014)), 111-113.

            • Rec. Tomasz Waliszewski, Elaion. Despre productia uleiului de măsline în Syro-Palestina romană si timpuriu bizantină… dar nu numai (Lucus. Acta Centri Lucusiensis 4A, 2016, Timişoara, 78-80.

            • O perspectivă asupra Moesiei inferior prin prisma fundamentelor sale militare. Rec. Michał Duch, Economic Role of the Roman Army in the province of Lower Moesia (Moesia inferior), Acta Humanistica Gnesnensia, XVI, 5 maps, 4 figures, Gniezno 2017, 284 pp. (edition in Polish: Gospodarcza rola armii rzymskiej w prowincji Mezja Dolna (Moesia inferior), Studia Europaea Gnesnensia, XXIV, Poznań - Gniezno 2016, Lucus. Acta Centri Lucusiensis 5B, 2017, 105-108.



              Redakcja prac zbiorczych

              • Ad fines imperii Romani. Studia Thaddaeo Sarnowski ab amicis, collegis discipulisque dedicata, Warszawa 2015.



                Popularyzacja

                • Na straży granic rzymskiego cesarstwa (Guarding the Borders of the Roman Empire), [in] Blisko i daleko. Księga Jubileuszowa Instytutu Archeologii UW, Warszawa 2009, 203-207 (z: T. Sarnowski).

                • Novae. Trochę Rzymu w północnej Bułgarii, Z bliska i z daleka 1, 2011, 72-77 (z: T. Sarnowski).

                • Armia rzymska i prostytucja - mit czy rzeczywistość?, Archeo UW 1, 2013, 41-53.

                • Po co Ty się malujesz?! O rzymskim poprawianiu urody i niezmiennej naturze jego krytyków, Gazeta Biskupińska 6, 2016, 2-3.



                  Oddane do druku

                  • Novae - castra, canabae, vicus, 2013-2015. Preliminary report on the Excavations and Prospection Surveys of the University of Warsaw Archaeological Expedition, Archeologia 65, 2016, 177-203 (with T. Sarnowski, L. Kovalevskaja, P. Zakrzewski, T. Dziurdzik, E. Jęczmienowski).

                  • On the way to the reconstruction of the civil settlement near Novae (Moesia inferior). Epigraphic evidence [in] The Proceedings of the 3rd International Conference on the Roman Danubian Provinces. Society and Economy, Vienna, November 11th to 13th, 2015, Tyche Suppl., Wien

                  • Trajan and the Lower Danubian canabae and vici [in] Proceedings of the 4th International Conference on the Roman Danubian Provinces. Traian and the Danubian Provinces, Zagreb, Croatia, 15th – 17th November 2017, Zagreb

                  • Civil settlement at Novae (Moesia inferior) [in] Limes XXIII. Proceedings of the 23rd International Congress of Roman Frontier Studies Ingolstadt, Germany, September 2015, C.S. Sommer, S. Matesić [eds.], Ingolstadt 2016

                  • Castra et canabae legionis. Organizacja przestrzeni i administracja cywilnych osiedli przy rzymskich obozach legionowych [w] Między murami miasta a murami koszar [Zeszyty Naukowe UJ. Prace Historyczne 4], Kraków 2018

                  • Kłódka z wizerunkiem twarzy znaleziona w Novae [in] Donum Cordis. Księga dedykowana Jerzemu Kolendo, W. Nowakowski, A. Zawadzka (eds.), Warszawa 2018


                    Kontakt



                • © Zakład Archeologii Prowincji Rzymskich